مقدمه ای بر موضوع
سرطان سینه یا سرطان پستان نوعی از سرطان است که از پستان آغاز می شود. سرطان هنگامی شروع می شود که رشد سلول ها از کنترل خارج شوند. سلول های سرطانی پستان معمولا توموری را تشکیل می دهند که به واسطه اشعه ایکس دیده می شود یا به صورت توده پستانی در معاینه احساس می شود. اغلب توده های پستان خوش خیم هستند و سرطانی و بدخیم نیستند. تومورهای غیرسرطانی پستان رشد غیرطبیعی دارند، اما خارج از پستان پخش نمی شوند. غربالگری جهت تشخیص سرطان پستان به بهترین جراح سرطان پستان کمک می کند تا از هرگونه توده، کشیدگی پوست، تورفتگی نوک پستان، نقاط قرمز پوستی و سایر تغییرات ایجاد شده بر روی پستان ها آگاه شوند.
سرطان پستان چگونه به وجود می آید؟
سرطان پستان با تشکیل یک تومور کوچک و محدود (Lump)، یا به عنوان رسوبات کلسیم (Microcalcifications) شروع می شود و سپس از طریق کانال های داخل پستان به گره های لنفاوی یا از طریق جریان خون به سایر اعضای بدن گسترش می یابد. تومور ممکن است رشد کند و در بافت اطراف پستان، مانند پوست یا دیواره قفسه سینه نفوذ کند. انواع مختلف سرطان پستان سرعت رشد و گسترش مختلفی دارند در برخی انواع، سال ها طول می کشد تا از پستان خارج شوند و در برخی دیگر به سرعت رشد می کنند و به بافت های دیگر متاستاز سرطان پستان می دهند.
علائم سرطان پستان در فرد مبتلا چیست؟
به دنبال وجود انواع متفاوتی از سرطان های سینه، به گفته بهترین جراح سرطان پستان در تهران، گستره متفاوتی از علائم مرتبط با هر یک از این انواع بیماری وجود دارد. علائم توده های سینه در افراد مختلف متفاوت است. برخی از علائم هشدار دهنده اولیه تومور سینه عبارتند از:
- تغییرات پوستی مانند تورم، قرمزی، یا دیگر تفاوت های واضح
- افزایش اندازه یا تغییر شکل
- تغییر ظاهر نوک پستان
- ترشحات غیرشیری نوک پستان (خونی)
- احساس درد کلی در هر قسمت
- احساس وجود گره یا توده، درون یا در سطح پستان
علائم اختصاصی تر سرطان پستان:
- خارش یا التهاب سینه
- تغییر رنگ پوست
- افزایش اندازه یا تغییر شکل طی مدت زمانی کوتاه
- لمس متفاوت پستان (سفت، حساس یا برافروخته)
- لایه یا پوسته شدن نوک پستان
- افزایش ضخامت سینه
- قرمزی یا پر از منفذ شدن پوست پستان (پوست پرتقالی)
روش های تشخیص سرطان پستان توسط بهترین جراح سرطان در تهران
غربالگری جهت تشخیص سرطان پستان به افراد کمک می کند تا از هرگونه توده، کشیدگی پوست، تورفتگی نوک پستان، نقاط قرمز پوستی و سایر تغییرات ایجاد شده بر روی پستان ها آگاه شوند. همچنین پزشک می تواند در جلسات چکاپ سالیانه، وضعیت پستان ها را مورد معاینه قرار بدهد.
دیدن خود تومور سرطان پستان برای جراح سرطان سینه با نمونه برداری از ضایعه مشکوک و مشاهده سلول های آن زیر میکروسکوپ و انجام چند آزمایش دیگر برای فهمیدن رفتار آن سلول ها امکان پذیر است، مانند:
- ماموگرام یا ماموگرافی پستان
- سونوگرافی پستان
- بیوپسی پستان
- CT اسکن
- اسکن MRI
- PET اسکن
زمانی که فردی با شکایتی از پستان مانند درد، لمس توده، تغییرات پوستی و… مراجعه می کند، پزشک او را معاینه کرده و سوالاتی از قبیل سابقه خانوادگی و مشخصات خود فرد می پرسد (به این سوالات شرح حال بیمار می گویند) و سپس برای او تصویربرداری درخواست می کند و نهایتا سراغ نمونه برداری می رود.
1) ماموگرام یا ماموگرافی
ماموگرام های سالیانه در زنان ۴۵ سال به بالا توصیه می شوند. البته برای اطمینان بیشتر غربالگری از ۴۰ سالگی به بعد نیز می تواند آغاز شود.
ماموگرافی تصویربرداری به کمک اشعه X از پستان های بیمار است. به کمک این تصاویر هرگونه ناهنجاری، از جمله وجود توده های حجیم در پستان شناسایی می شوند. این توده ها در حقیقت نشانه ای از سرطان پستان تلقی می شوند.
البته مواجهه با شرایط غیرعادی در ماموگرافی، لزوماً به معنی ابتلا به سرطان پستان نیست و جهت اطمینان از تشخیص باید آزمایش های بیشتری صورت گیرد.
منظور ما پزشکان زمانی که از تشخیص سرطان پستان صحبت می کنیم رسیدن به این نتیجه است که قطعا در یک فرد یک توده یا ضایعه سرطانی موجود است و با شک کردن به آن متفاوت است، مسئله مانند دیدن سایه یک جسم روی دیوار و دیدن خود آن جسم است! ممکن است سایه شکل خود جسم را برای ما تداعی کند اما هیچوقت نمیتوان با دیدن آن به طور قطع گفت که آن جسم چیست!
2) سونوگرافی پستان
در سونوگرافی به کمک امواج صوتی، تصاویری از بخش های داخلی بدن فراهم می شود. در صورتی که آزمایش ماموگرام منجر به شناسایی توده شود یا گاهی نیز در صورت وجود توده قابل رویت با چشم عادی در پستان، درخواست سونوگرافی داده می شود تا اطلاعات بیشتری راجع به ویژگی های توده به دست آید.در سونوگرافی وضعیت توده پستان، از نظر جامد یا مایع بودن مشخص می شود. توده هایی که با سیالات پُر شده باشد، نشانه ای از یک کیست است و چنین بافتی ماهیت غیرسرطانی دارد. برخی توده ها نیز ترکیبی از دو حالت جامد و مایع را شامل می شوند. بنابراین اکثراً خوش خیم هستند، اما پیگیری های بعدی بر حسب تصویربرداری پزشکی، یا حتی نمونه گیری از آن ها ضروری است.
3) بیوپسی پستان (نمونه برداری)
در بیوپسی، نمونه ای از بافت توده یا غده استخراج می شود، تا ماهیت توده مشخص گردد. با توجه به اندازه تومور از روش های متعددی استفاده می شود. در صورتی که تومور کوچک تلقی شود و شرایطش چندان مشکوک نباشد، بیوپسی با سوزن توسط یک جراح، یا رادیولوژیست انجام می گردد. در برخی مواقع، بیوپسی با جراحی کامل صورت می گیرد. در این حالت، کل یا بخشی از توده از پستان خارج می شود. علاوه بر این، جراح می تواند هرگونه غده لنفاوی ورم کرده را خارج نماید.
4) CT اسکن
سی تی اسکن برای تهیه تصاویر همراه با جزئیات، از اندام های بدن به کار می رود. پزشک با استفاده از سی تی اسکن، گسترش سرطان به اندام های بیرونی از جمله قفسه سینه، ریه و بافت شکم را می سنجد.
5) MRI پستان
MRI پستان، ابزار متداولی برای غربالگری و تشخیص سرطان پستان محسوب نمی شود. علت این است که احتمال بروز نتایج مثبت کاذب ناشی از آن بسیار بالا است. البته در مواقعی که ریسک سرطان پستان در بیمار بالا باشد، به عنوان اقدام احتیاطی اسکن MRI نیز درکنار ماموگرام سالیانه انجام شود.
6) اسکن PET
اسکن PET، یک ابزار آزمایشگاهی منحصر به فرد محسوب می شود که یک ماده رنگی داخل سیاهرگ ها تزریق می شود. با جابه جایی رنگ در قسمت های مختلف بدن، یک دوربین ویژه برای تهیه تصاویر ۳ بُعدی از داخل بدن به کار می رود. این تصاویر به پزشک کمک میکند تا موقعیت تومور ها را شناسایی کند. این آزمایش، از آزمایش های رایج برای غربالگری سرطان نیست، و به درخواست پزشک متخصص انجام می گیرد.
خلاصه و نتیجه گیری
در صورتی که تست ماموگرافی یا آزمایشات مختلف، باعث ایجاد نگرانی شده باشد، حتما آزمایش های تشخیصی دیگری نیز باید انجام شود. برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به غربالگری سالیانه بهتر است با پزشک مشورت شود. این موضوع علی الخصوص برای افرادی که سابقه فردی یا خانوادگی از سرطان پستان دارند، بیشتر صدق می کند.