طب الرضا  

طب الرضا

امام علی بن موسی الرضا(علیه السلام)، اولین فردی هستند که در زمینه ی پزشکی کتابی در باب طب و معالجات بدن گردآوری کردند که به طب الرضا معروف گردیده است. البته نام دیگر این کتاب، «الرسالة الذهبیة» نیز گفته می شود و بر پایه ی آیات قرآن و احادیث امامان نوشته شده است. این کتاب را میتوان مکملی برای کتاب طب الصادق و طب النبی دانست. زمانی که حضرت رضا (ع) به شهر طوس وارد شدند، در مجلس مأمون با جمعی از پزشکان معروف آن زمان، مثل یوحنا بن ماسویه و جبرئیل بن یخشوع و ابن بهله هندی گرد هم جمع شده بودند و سخن از علم طب و پزشکی به میان آمد. مأمون در زمینه ی پزشکی از امام رضا پرسش هایی کرد و حضرت در جواب وی فرمودند: " در این زمینه برای من تجربیاتی در طی سال ها حاصل گشته که آنها را در یک کتابی می نویسم". پس از نوشتن کتاب توسط آن حضرت، مأمون دستور داد، آن کتاب را با آب طلا بنویسند و دلیل اینکه این کتاب به رساله ذهبیه

موسوم گشت، همین بود.

محتوای کتاب طب الرضا

کتاب طب الرضا با تفسیر آناتومی بدن شروع می شود و حضرت، بدن انسان را به مملکتی تشبیه کرده اند که پادشاه آن، قلب است که تمام بدن سرزمین حکومتی اوست. تمام رگ ها، کارگران این پادشاه را تشکیل می دهند و گنجینه های این مملکت، معده و شکم است. این پادشاه، یارهایی هم دارد که این یاران را دست و پا و دو چشم و لبها و زبان و دو گوش تشکیل می دهند.

در ادامه ی کتاب به نحوه ی تغذیه ی صحیح و میزان خوردن و آشامیدن پرداخته شده است. سپس راه های پیشگیری بیماری هایی در اثر عواملی همچون تغییر آب و هوا رخ می دهد، مورد تحلیل قرار گرفته شده است. اینکه در هر فصلی چه نکات بهداشتی باید رعایت شود و چه خوراکی هایی خورده شود، به طور کامل بیان گردیده است.

بخش پایانی این کتاب را موضوعات مزاج های بدن که طب اسلامی بر پایه ی آن بنا شده است، نحوه صحیح خواب و استراحت، نحوه ی صحیح مسواک زدن، نحوه صحیح حجامت کردن و نحوه صحیح نزدیکی و ارتباط جنسی در بر می گیرد.

مزاج افراد از نظر طب الرضا

در این طب مزاج افراد به چهار دسته تقسیم می شود:

       مزاج صفراوی (گرم و خشک)

   مزاج دموی (گرم و تر)

      مزاج بلغمی (سرد و تر)

    مزاج سوداوی (سرد و خشک)

جالب است بدانید که این تقسیم بندی بی دلیل و بی اساس نبوده و بر پایه ارکان اصلی بدن یعنی آب، خاک، هوا و آتش تشکیل شده است. وقتی هماهنگی لازم بین این ارکان نباشد، باعث نامتعادل شدن بدن می گردد و بدن به سمت آن مزاجی که بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، متمایل می گردد.

توصیه های طب الرضا برای تعادل مزاجی بدن

امام رضا در کتاب خود، تجویزهای غذایی خاصی را برای ایجاد تعادل مزاج های بدن آورده اند که هر کدام برای فصلی خاص ارائه شده است.

در این خصوص، حضرت می فرمایند: در فصل تابستان، غذاهایی مصرف کنید که طبع سرد دارند و در فصل زمستان، باید غذاهایی با طبع گرم مصرف شود.

توصیه ای که برای تغذیه در فصول معتدل یعنی بهار و پاییز شده است این است که غذاهایی تناول شود که با طبع معتدل بوده و این اعتدال را بر اساس میزان تحمل و اشتهایت ایجاد کن. بهتر است در ابتدای غذا خوردن، غذاهایی که هضم آسانی دارند خورده شود. (مثل سوپ یا آش)


تغذیه مناسب از زبان طب الرضا

برداشتی که از طب الرضا در مورد نحوه غذا خوردن و تغذیه ی مناسب میتوان کرد این است که:

باید به موقع و سر وقت باشد.

بر اساس طبع و توجه به غذای محلی باشد. جالب است بدانید امام رضا توصیه کرده اند، نوع غذایی که برای مصرف انتخاب می شود باید بر اساس محل زندگی و غذاهای مرسوم آن ناحیه باشد. چیزی که متاسفانه امروزه توجه نمی شود و میتوان گفت علت اصلی دچار شدن به بیماری های مختلف، همین بی توجه بودم به رژیم غذایی است.

توصیه های غذایی طب الرضا

 

عوارض زیاده‌ روی در خوردن گوشت

به فرموده ی امام رضا (ع)، خوردن گوشتی که به خوبی پخته نشده است باعث ایجاد کرم هایی در معده می کند. زیاده روی در مصرف گوشت گاو و گوشت شکار باعث می شود که انسان دچار بهت زدگی شود و به بیماری زوال عقل و کند ذهنی دچار گردند.

فواید خوردن انجیر

از نظر طب الرضا، انجیر باعث محکم شدن استخوان و از بین رفتن بوی بد دهان می شود. با مصرف انجیر می توانید دل درد را درمان کرده و رشد موی خود را افزایش دهید.

 

قارچ مفید برای چشم

امام رضا به نقل از حضرت رسول (ص) می فرمایند:

الکَمأَةُ مِنَ المَنِّ الَّذی أنزَلَهُ اللّه‏ُ عَلى بَنی إسرائیلَ ، وهِیَ شِفاءٌ لِلعَینِ  و العجوة التی من البرنی من الجنه و هی شفاء من السم؛ قارچ ، از همان «مَنّ» است که خداوند بر بنى اسرائیل نازل کرد ، و آن ، شفایى براى چشم است و خرمای برنی «عجوه» از بهشت است و سم را درمان می کند.

«مَنّ» اشاره به آیه 57 سوره بقره است که می فرماید: ظَلَّلْنا عَلَیْکُمُ الْغَمامَ وَ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوى‏ کُلُوا مِنْ طَیِّباتِ ما رَزَقْناکُمْ وَ ما ظَلَمُونا وَ لکِنْ کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ ؛ و ابر را بر شما سایبان ساختیم و «منّ» و «سَلوى‏» بر شما نازل کردیم (و گفتیم:) از نعمت‏هاى پاکیزه‏اى که به شما روزى دادیم بخورید، (ولى شما با بهانه‏جویى‏هاى خود، کفران نعمت کردید. بدانید که) آنها به ما ستم نکردند، بلکه به خودشان ستم نمودند. «مَنّ» در لغت به گفته بعضی قطرات کوچکی همچون قطرات شبنم است که بر درختان می نشیند و طعم شیرینی دارد یا به تعبیر دیگر یکنوع صمغ و شیره درختی است با طعم شیرین ، و بعضی گفته اند طعم آن شیرین توام با ترشی بوده است.


بهداشت بارداری از دید طب الرضا

پیشگیری از بواسیر

بسیاری از زنان باردار، در طول بارداری خود ممکن است به بواسیر دچار شوند، برای جلوگیری از این عارضه طب الرضا توصیه ی کند که هفت خرمای هیرون که نوعی خرمای مرغوب است با روغن گاو، هر شب خورده شود.

بهبود بهداشت روانی قبل از بارداری

برای بهبود بهداشت روانی پیش از بارداری توصیه شده است، پس از هر ارتباط جنسی حتما غسل انجام گیرد.

درمان کم خونی در بارداری

برای تصفیه ی خون و درمان کم خونی، توصیه شده است که کاهو مصرف شود زیرا کاهو پر از نمک های معدنی است و خاصیت قلیایی دارد. امام رضا می فرمایند: تا می توانید کاهو بخورید زیرا کاهو رقت خون را از بین می‌برد و بهتر از سایر سبزی ها، خون را تصفیه می‌نماید.

نحوه مصرف آب از دید طب الرضا

امام رضا (ع) می فرمایند: آب های شور و آب های سنگین باعث یبوست می شود و برای غلبه بر مزاج های مضر، آب برف و آب یخ بخورید.

برای کاهش درد معده، میان غذا خوردن آب ننوشید. زیرا این کار باعث می شود که رطوبت در بدن جمع گردد و باعث ضعیف شدن معده شود.

همچنین می فرمایند: نوشیدن آب سرد بعد از غذاهای گرم و شیرینی جات، باعث خراب شدن دندان ها می گردد.

توصیه های پزشکی امام رضا(ع) درباره خواص درمانی انجیر

توصیه های پزشکی امام رضا(ع) درباره خواص درمانی انجیر

خواص شگفت انگیز انجیر که نمی دانستید

سفارش‌ امام رضا (ع) برای تغذیه و سلامت در نیمه دوم زمستان

سفارش‌ امام رضا (ع) برای تغذیه و سلامت در نیمه دوم زمستان

مصرف خوراکی هایی که از سستی اواخر زمستان و اوایل بهار جلوگیری می کند

درمان درد پهلو و شکم در کلام امام رضا(ع)

درمان درد پهلو و شکم در کلام امام رضا(ع)

وقتی حس شکم درد به سراغ شما می آید، سخت است که به آن فکر نکنید و روزتان را ادامه بدهید . فرقی نمی کند که چه چیزی باعث به وجود آمدن این درد شده است، فقط می خواهید هرچه سریع تر از شر آن خلاص شوید. در این مطلب به چند راهکار اشاره می کنیم..

خواص درمانی خیار از نگاه امام رضا (ع)

خواص درمانی خیار از نگاه امام رضا (ع)

مطابق روایات خیار از آن دسته میوه های بهشتی است که پیامبر گرامی اسلام(ص) هم به آن علاقه ی فراوان داشته اند و خوردن آن را با کمی نمک توصیه می فرمودند

اهمیت مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان از کلام معصومین(ع)

اهمیت مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان از کلام معصومین(ع)

حدیثی از پیامبر و امامان درباره مسواک

توصیه امام رضا (ع) به یک سبزی بهشتی

توصیه امام رضا (ع) به یک سبزی بهشتی

به گفته امام رضا علیه السلام، این سبزی در آب بهشت غوطه ور است

توصیه های پزشکی امام رضا(ع) برای رهایی از درد گوش

توصیه های پزشکی امام رضا(ع) برای رهایی از درد گوش

اگر گوش درد از نوع گوش دردهای گرم باشد باید برای درمان آن از سردی ها استفاده شود.

توصیه های امام رضا(ع)در مورد رابطه زناشویی

توصیه های امام رضا(ع)در مورد رابطه زناشویی

الو دکتر برای شما زوج ها، روش صحیح آمیزش با همسر را در کلام امام رضا (علیه السلام) در این مطلب ارائه داده است

توصیه‌های امام رضا(ع) در پیشگیری از پوکی استخوان

توصیه‌های امام رضا(ع) در پیشگیری از پوکی استخوان

در این مطلب توصیه هایی را در مورد حفظ توان استخوان‌ها و جلوگیری از پیر شدن آن‌ها می خوانیم.

توصیه های جالب امام رضا (ع) در مورد نوشیدن آب

توصیه های جالب امام رضا (ع) در مورد نوشیدن آب

دستورالعملهای مفید برای نوشیدن آب

توصیه های جالب امام رضا(ع) برای تقویت حافظه

توصیه های جالب امام رضا(ع) برای تقویت حافظه

واقعا نوع تغذیه می‌تواند روی حافظه ما تاثیر مثبت یا منفی بگذارد؟ در این رابطه برای تقویت حافظه از امام رضا(ع) روایات جالبی نقل شده که به آن اشاره می کنیم.

اسرارآمیزترین خواص گردو درکلام امام هشتم(ع)

اسرارآمیزترین خواص گردو درکلام امام هشتم(ع)

فواید زیادی در گردو پنهان است که ائمه معصومین (ع) در روایات می فرمایند:

توصیه های پزشکی امام رضا (ع) برای درمان دردهای مفصلی

توصیه های پزشکی امام رضا (ع) برای درمان دردهای مفصلی

در این مطلب به بررسی راه حل های درمان درد مفصل و رماتیسم با استفاده از درمان های گیاهی می پردازیم.

مضرات خوردن پنیر در صبحانه از کلام معصومین (ع)

مضرات خوردن پنیر در صبحانه از کلام معصومین (ع)

خوردن پنیر در صبحگاهان یا شامگاهان

خواص درمانی کندر از نگاه امام رضا (علیه السلام)

خواص درمانی کندر از نگاه امام رضا (علیه السلام)

آنچه درباره خواص کندر، که نمی دانید

توصیه امام کاظم (ع) برای تقویت حافظه

توصیه امام کاظم (ع) برای تقویت حافظه

گیاهی موثر برای داشتن حافظه ای قوی

توصیه های جالب و کاربردی امام رضا (ع) درباره چگونه خوابیدن

توصیه های جالب و کاربردی امام رضا (ع) درباره چگونه خوابیدن

خواب کافی و سالم تأثیرات زیادی در حفظ سلامت بدن و پیشگیری از اختلالات جسمی و روحی داشته و افرادی که خواب راحت و به موقع ندارند در درازمدت به بیماری های مختلفی مبتلا می شوند.

خواص و تأثیرات میوه «به» در کلام امام رضا (ع)

خواص و تأثیرات میوه «به» در کلام امام رضا (ع)

« به» میوه ای اعجاب انگیز است که علاوه بر خواص جسمی ، بر روحیه و اخلاق فرد تاثیر می گذارد و برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مفید است، علاوه بر گوشت« به»، دانه آن نیز اثر شفابخشی دارد.

دیدگاههای جالب امام هشتم(ع) در مورد حجامت

دیدگاههای جالب امام هشتم(ع) در مورد حجامت

توصیه به حجامت از کلام معصومین(ع)

خواص درمانی عسل که نمی دانید در کلام امام رضا(ع)

خواص درمانی عسل که نمی دانید در کلام امام رضا(ع)

خداوند در قرآن و در سوره نحل آن را بعنوان ماده شفابخش برای انسانها معرفی نموده است.

توصیه‌های کلی امام رضا‌(ع) برای تغذیه و بهداشت در فصل بهار

توصیه‌های کلی امام رضا‌(ع) برای تغذیه و بهداشت در فصل بهار

آن حضرت فصل بهار را بهترین زمان برای انجام عمل حجامت دانسته و می‌فرمایند در این فصل خون به هیجان در می آید، لذا از قصد و حجامت در این فصل استفاده کن.

راههای رفع انسداد عروق قلب در طب سنتی

توصیه های بی نظیر امام رضا درباره استحمام!

توصیه های بی نظیر امام رضا درباره استحمام!

امامان همیشه درباره داشتن زندگی بهتر و سالم تر توصیه هایی برای ما داشته اند. از امام رضا توصیه هایی جذاب درباره ابعاد مختلف زندگی به جا مانده است که استحمام یکی ازاین ابعاد است. توصیه های عالی امام رضا برای استحمام را دراین قسمت می توانید بخوانید.

توصیه امام رضا (ع) درباره مصرف کدو

توصیه امام رضا (ع) درباره مصرف کدو

توصیه های طب سنتی درباره خواص کدو

توصیه امام رضا (ع) به خوردن چغندر

توصیه امام رضا (ع) به خوردن چغندر

توصیه طب سنتی در مورد خواص داروئی چغندر

توصیه های امام رضا(ع) برای رهایی از سردرد

توصیه های امام رضا(ع) برای رهایی از سردرد

موثرترین روش های طبیعی برای درمان سردرد

نکته ای از طب الرضا در مورد معده

نکته ای از طب الرضا در مورد معده

در جامعۀ خود شاهد هستیم مصرف نوشابه و آب به همراه غذا و چایی بلافاصله بعد از آن، یک امر عادی شده است. ولی در تعالیم اسلامی از جمله در نامۀ معروف امام رضا (ع) به مأمون آمده است...

تأکید ائمه (ع) بر تأثیر اعجاب گونه مویز

تأکید ائمه (ع) بر تأثیر اعجاب گونه مویز

توصیه ائمه (ع) به خوردن مویز

خواص سیر از دیدگاه رسول اکرم(ص) و امام صادق(ع)

خواص سیر از دیدگاه رسول اکرم(ص) و امام صادق(ع)

بوسیله سیر دردهای خود را درمان کنید

هشت توصیه سلامتی از امام هشتم(ع)

هشت  توصیه سلامتی از امام هشتم(ع)

در این مطلب مفید ترین نکات تغذیه ای را در کلام امام رضا (ع) میخوانیم

توصیه‌های امام رضا (ع) در مورد تغذیه و سلامت در اسفندماه

توصیه‌های امام رضا (ع) در مورد تغذیه و سلامت در اسفندماه

در اواخر زمستان از این جهت که هنوز سرماى زننده آن گاهى ما را تعقیب مى‏ کند بدن نسبت به ماه‌هاى بعد محتاج به حرارت بیشترى است

توصیه های پیامبر اسلام (ص) در مورد بهداشت دهان و دندان

توصیه های پیامبر اسلام (ص) در مورد بهداشت دهان و دندان

آیا اهمیت بیش از اندازه مسواک را می دانید؟

خواص درمانی بادام در کلام امام هشتم(ع)

خواص درمانی بادام در کلام امام هشتم(ع)

توصیه های طب سنتی درباره خواص درمانی بادام

توصیه امام رضا(ع) درباره فواید هویج

توصیه امام رضا(ع) درباره فواید هویج

هویج میوه ای که براساس دیدگاه‌های طب سنتی می‌تواند در تسکین سوختگی‌ها تا کاهش خطرناکترین سرطان‌ها مفید واقع شود.

توصیه‌‌‌های امام رضا(ع) به آرایش زنان و آراستگی مردان

توصیه‌‌‌های امام رضا(ع) به آرایش زنان و آراستگی مردان

ائمه اطهار علیهم ‏السلام آراستگی ظاهر را یک اصل مهم در روابط زناشویی زن و مرد دانسته و سفارشات آموزنده ای درباره زینت‏های مناسب برای آراستن خود داشته اند و همواره تأکید کرده اند که در این امر کوتاهی نشود.

سفارش امام رضا (ع) به بهترین چوب برای مسواک

سفارش امام رضا (ع) به بهترین چوب برای مسواک

توصیه طب سنتی به طبیعی ترین چوب برای مسواک

توصیه امام رضا(ع) به مصرف سیب

توصیه امام رضا(ع) به مصرف سیب

سیب که به خوبی اشتها را مهار می‌کند، سرشار از خواص تغذیه ای است. و تأثیر تنظیم کنندگی بر روی سیستم گوارشی دارد.

مفیدترین زمان و روش دوش گرفتن

مفیدترین زمان و روش دوش گرفتن

توصیه های بهداشتی امام رضا (ع) درباره حمام و بهداشت فردی

خواص فوق العاده باقلا از دیدگاه امام رضا (ع)

خواص فوق العاده باقلا از دیدگاه امام رضا (ع)

باقلا از گیاهانی است که خواص آن کمتر شناخته شده است و به همین دلیل خیلی مصرف نمیشود.

رنگ درمانی و خواص رنگ ها درکلام ائمه (ع)

رنگ درمانی و خواص رنگ ها درکلام ائمه (ع)

رنگ‌ها می توانند از راههای گوناگون، بر روح، جسم و روان آدمی تاثیر بگذارند

خواص درمانی نخود از نگاه امام رضا (ع)

خواص درمانی نخود از نگاه امام رضا (ع)

توصیه های طب سنتی درباره خواص درمانی نخود

توصیه‌های امام رضا علیه‌السلام برای کاهش وزن

توصیه‌های امام رضا علیه‌السلام برای کاهش وزن

مفیدترین گیاهان برای لاغری و کاهش وزن

توصیه های امام رضا(ع) درباره نان و خواص آن

توصیه های امام رضا(ع) درباره نان و خواص آن

در تعالیم اسلامی و روایات اهل بیت (علیهم السلام) از نان با عناوینی همچون: سرچشمه زندگی، بهترین طعام، ساختمان بدن و مایه زندگانی یاد شده است.

خاصیت عجیب بادمجان از کلام امام رضا علیه السلام

خاصیت عجیب بادمجان از کلام امام رضا علیه السلام

بادمجان به هر مزاجی سازگار است و معده را تقویت می کند.

خواصی از ماهی که نمی دانستید در کلام امام رضا(ع)

خواصی از ماهی که نمی دانستید در کلام امام رضا(ع)

توصیه های طب سنتی درباره خواص گوشت ماهی

فواید مصرف آلو درکلام امام هشتم(ع)

فواید مصرف آلو درکلام امام هشتم(ع)

آلو دردهای مفصلی را تسکین داده و برای درمان بیماری آسم و درمان بیماری‌ های کبدی بسیار مفید است در این مطلب توصیه های امام رضا (ع) را درباره فواید مصرف آلو می خوانیم.

توصیه‌های امام رضا (علیه السلام) در مورد غذا خوردن

توصیه‌های امام رضا (علیه السلام) در مورد غذا خوردن

نکات آموزنده راجع به آداب خوردن و آشامیدن

توصیه های امام رضا (ع) درباره مصرف خرما

توصیه های امام رضا (ع) درباره مصرف خرما

خرما از نظر پزشکی بسیار با ارزش است و همانطور که اشاره شد دین مبین اسلام خرما را از جملۀ مهمترین میوه جات قرار داده است. پیامبر اسلام (ص) هم بارها از این میوه به نیکی یاد کرده اند.

کله پاچه خورها، حتما بخوانند

کله پاچه خورها، حتما بخوانند

توصیه های جالبی در مورد مصرف گوشت از کلام امام رضا (ع)