بیشترین علت مسمومیت های دارویی چیست؟

samiira
دکتر یسنا به‌منش درباره ضرورت برگزاری هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها، گفت: شیوه جدید زندگی و دسترسی آسان به انواع مواد شیمیایی، داروها، سموم و … بدون داشتن اطلاعات کافی درباره نحوه نگهداری، مصرف، عوارض، خطرات و هشدارهای مربوط به آنها، شیوع مسمومیت‌های اتفاقی و تعمدی را در جامعه به میزان زیادی افزایش داده است. خطر مسمومیت را دور از خود نبینید!

کودکان زیر ۵ سال، آسیب‌پذیرترین گروه در حوزه مسمومیت‌ها
به‌منش در عین حال تاکید کرد: وقوع مسمومیت‌های حرفه‌ای حاد و مزمن در کارگران شاغل در کارخانه‌های صنایع شیمیایی از یک سو و استفاده از وسایل گازسوز، مواد شیمیایی و شوینده در منازل و فقدان آگاهی کافی در اغلب خانواده‌ها از سوی دیگر، خطرات جدی را متوجه افراد می‌کند. این موضوع به ویژه برای کودکان زیر پنج سال که بر اساس آمار آسیب‌پذیرترین گروه به شمار می‌روند، صدق می‌کند.

مصرف بالای دارو و اشتباهاتی که در تجویز صورت می‌گیرد
به‌منش همچنین اظهار کرد: آمار بالای مصرف داروها در جامعه از یک سو احتمال بروز تداخلات دارویی را بالا خواهد برد و از سوی دیگر اشتباهاتی که ضمن تجویز و مصرف دارو به صورت ناخواسته انجام می‌شود، ممکن است بیمار را به سمت مصرف مقادیر بالاتر از دوز درمانی و متاسفانه عوارض ناشی از مسمومیت با داروها سوق دهد؛ البته این امر به ویژه در مصرف دارو توسط سالمندان حائز اهمیت است.

وی ادامه داد: دسترسی آسان به دارو در منازل، عدم نگهداری صحیح آنها و از طرفی افزایش تعداد بیماران افسرده و آگاهی عموم مردم از قابلیت کشندگی برخی داروها، متاسفانه جامعه را نسبت به مسمومیت‌های ناشی از داروها خصوصا شکل تعمدی آن، آسیب‌پذیرتر کرده است.

۱۴ درصد مسمومیت‌های دارویی منجر به مرگ می‌شود
وی در پاسخ به این که تجویز اشتباه دارو چقدر در مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت تاثیرگذار است، افزود: به طور کلی مسمومیت با دارو خیلی منجر به مرگ نمی‌شود و از هر ۱۰۰ مرگی که به دلیل مسمومیت رخ می‌دهد، ۱۴ موردش مسمومیت دارویی است.

اشتباه در داروهای تزریقی؛ خطری بی‌بازگشت
به‌منش همچنین اظهار کرد: حال اگر داروی خاص و خطرناکی به اشتباه تجویز شود، می‌تواند منجر به مرگ شود، اما از آنجایی که این دارو از چند فیلتر پزشک، داروخانه، پرستار و… می‌گذرد، این خطرات از بین می‌روند. البته خطای دارویی همواره می‌تواند یکی از عوامل بیماری و مرگ ناشی از مسمومیت باشد، اما این اتفاق در کشور ما شیوع زیادی ندارد.

البته ممکن است داروی خطرناکی تجویز شود و اشتباه فاحشی در تجویز رخ دهد، به ویژه در داروهای تزریقی که بعد از تزریق دیگر راه برگشتی وجود ندارد و ممکن است منجر به فوت شود.

۸۰ درصد مسمومیت‌های دارویی، تعمدی است
وی تاکید کرد که البته این موارد، نسبت به مواردی که فرد دارو را به صورت تعمدی و با قصد خودکشی استفاده می‌کند، بسیار کم است. در عین حال، آمار مسمومیت تعمدی دارو در کشور ما بالاست. به طوری که ۷۵ تا ۸۰ درصد از مسمومیت‌های دارویی، مسمومیت اتفاقی نیست، بلکه مسمومیت تعمدی است و فرد با علم به این که دارو خطرناک است، مقدار بسیار بیشتری از میزان درمانی آن را مصرف می‌کند.

بنابراین بیشترین مسمومیت داروها مسمومیت ناشی از خودکشی است که تعدادی از آنها درمان می‌شوند و کسانی که نمی‌توان آنها را نجات داد همان ۱۴ درصدی هستند که با مسمومیت دارویی از بین می‌روند.

به‌منش با بیان این که اغلب موارد مسمومیت، پس از آموزش خانواده‌ها و جامعه، قابل پیشگیری هستند، گفت: ستاد مرکزی اطلاع‌رسانی داروها و سموم سازمان غذا و دارو، پس از نام‌گذاری هفته نخست آبان ماه به عنوان «هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها» در سال ۱۳۸۵، با مشارکت تمامی معاونت‌های غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و دیگر نهادها، هر سال اقدام به برگزاری فعالیت آموزشی- فرهنگی در این هفته می‌کند.

بر این اساس امیدواریم با حمایت مسئولان و با همکاری سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با موضوع، به اصلی‌ترین اهداف برگزاری هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها که ارتقای سلامت جامعه و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت‌ها است، دست یابیم.

وی ادامه داد: در این هفته، اهداف اطلاع‌رسانی از طریق چاپ بروشورها و پمفلت‌های آموزشی، نصب بیلبوردهای آموزشی در خیابان‌ها، توزیع پوسترهای جذاب و آگاهی دهنده در مراکز آموزشی- درمانی، دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی، کارخانه‌ها، موسسات، مدارس، مساجد و عملیات وسیع اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های عمومی شامل روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون،

ارسال پیامک به تلفن‌های همراه، برپایی نمایشگاه و مسابقه نقاشی، درج پیام‌های مربوط به هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها در سربرگ‌های اداری، قبوض آب و برق و فیش حقوقی کارمندان و موارد مشابه حاصل می‌شود.

داروهای ضدافسردگی و ضدتشنج، بیشترین علت مسمومیت‌ها
به‌منش گفت: در میان داروها عمدتا داروهایی که روی سیستم مغز و اعصاب تاثیر می‌گذارند، مانند داروهای ضدافسردگی، آرام بخش، ضد جنون و داروهای ضد تشنج و مسکن‌ها بیشترین علت مسمومیت دارویی هستند.

سوءمصرف مواد مخدر در صدر مسمومیت‌ها
وی افزود: اما اگر بخواهیم درباره مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت‌ها صحبت کنیم؛ اولین عاملی که در اثر مسمومیت، منجر به مرگ می‌شود، طبق آمار پزشکی قانونی، در درجه اول سوء‌مصرف مواد مخدر و محرک است و بعد از آن سایر مسمومیت‌ها از جمله مسمومیت‌های دارویی است.

دکتر به منش درباره آمار برخی مسمومیت‌ها در کشور، گفت: طبق آمار سازمان پزشکی قانونی طی سال‌های اخیر، همه ساله نزدیک به ۵۵۰۰ نفر از هموطنان‌مان در اثر بروز انواع مسمومیت جان باخته‌اند.

سالانه ۷۰۰ ایرانی در اثر مسمومیت با دارو می‌میرند
به‌منش گفت: با توجه به آمار به دست آمده از سازمان پزشکی قانونی کشور درخصوص مرگ‌ومیر ناشی از مسمومیت با داروها، مشاهده می‌شود در سال‌های اخیر سالانه بیش از ۷۰۰ نفر از هموطنان‌مان در اثر مسمومیت با دارو جان سپرده‌اند. البته مرگ ناشی از مسمومیت دارویی در کشور ما شایع نیست و فقط ۱۴درصد از کل موارد مرگ ناشی از مسمومیت در اثر مصرف بالای داروها اتفاق می‌افتد.

وی افزود: در سال‌های ۱۳۸۹ تا پنج ماه نخست ۱۳۹۵ شاهد افزایش موارد مرگ ناشی از مسمومیت بوده‌ایم. به طوری که از ۹ درصد مرگ ناشی از دارو در سال ۱۳۸۹ به ۱۴٫۴درصد مرگ در سال ۱۳۹۳ رسیده‌ایم. خوشبختانه در سال ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ این روند رو به کاهش بوده است و این می‌تواند نشان‌دهنده آگاهی بیشتر مردم از عوارض داروها و انجام اقدامات پیشگیرانه باشد.

به‌منش همچنین اظهار کرد: درمورد آمار مسمومیت‌های مراجعه شده به بیمارستان نیز باید گفت در سال ۱۳۹۰ تقریبا ۷۳۰۰ مورد مسمومیت به بیمارستان لقمان حکیم تهران که مرجع مسمومیت است، ‌ مراجعه شده است. درحالی که در سال ۱۳۹۴ نزدیک به ۱۷۲۰۰ نفر مسموم به همان بیمارستان مراجعه کرده بودند.

یعنی تعداد مسمومیت‌های دارویی این بیمارستان در طی پنج سال، ۲٫۳ برابر شده است. در سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵، ۷۵ تا ۸۰ درصد از مسمومیت‌های دارویی تعمدی بوده است.

مراقب مسمومیت دارویی در کودکان باشید
وی با بیان این که به طور کلی بالاترین مسمومیت مراجعه شده به بیمارستان‌ها مسمومیت دارویی بوده که در بین شهرهای مختلف بین ۵۰ تا ۸۰ درصد متغیر بوده است،

گفت: مسمومیت‌های دارویی در کودکان، اغلب اتفاقی و در اثر کنجکاوی کودک یا اشتباه والدین رخ می‌دهد. با این حال ۴۰ درصد از مسمومیت‌های مراجعه شده به بیمارستان کودکان مفید تهران، ناشی از دارو است و نزدیک به ۸۰ درصد از کودکان مسموم ارجاع شده به این بیمارستان در طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ به صورت اتفاقی در اثر مصرف دارو مسموم شده بودند.

مونوکسید کربن، عامل ۱۶ درصد مرگ‌های ناشی از مسمومیت
به‌منش همچنین درباره مسمومیت با مونوکسید کربن گفت: در سال‌های اخیر، مسمومیت ناشی از منوکسید کربن عامل ۱۱ تا ۱۶ درصد از مرگ‌های ناشی از مسمومیت بوده است و با توجه به آغاز فصل سرما، باید به این نکته توجه بیشتری کرد.

وی افزود: مسمومیت ناشی از منوکسید کربن به دلیل استفاده از وسایل گرمایشی گازسوز مانند بخاری، آبگرمکن و پکیج، در کشور ما بسیار شایع است. بنابراین با رعایت نکات بسیار ساده در شروع فصل سرما می توان از بروز این مسمومیت پیشگیری کرد.

افزایش ۱٫۸ درصدی مرگ خاموش
به‌منش همچنین اظهار کرد: بنابر اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، متاسفانه این نوع مرگ در پنج ماه نخست سال ۱۳۹۵نسبت به سال گذشته ۱٫۸ درصد افزایش داشته است.

وی با بیان این که اعلام این آمار، نه تنها ضرورت فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی را نشان می‌دهد، بلکه آموزش تخصصی به گروه پزشکی و اجباری شدن آموزش درمان مسمومیت‌ها برای دانشجویان پزشکی را هم ضروری می‌کند، گفت: هدف ما از برگزاری هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها در هر سال هم همین است تا با یادآوری نکات بسیار ساده‌ای، بتوانیم موارد مسمومیت را به حداقل برسانیم.

علائم مسمومیت دارویی چیست؟

منبع:سلامتی

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
مطالب پیشنهادی

نظر خود را وارد نمایید
لغو پاسخ