945 مطالب

سرطان

خیلی از افراد به اشتباه فکر می کنند که سرطان یک بیماری است اما قبل از ذکر هر نکته ای باید بگوییم که سرطان نوعی از بیماری است که با تغییر در ساختار طبیعی یک سلول به وجود می آید. بدن انسان از میلیون ها سلول تشکیل شده است که بافت هایی مانند ماهیچه ها، استخوان و پوست را می سازند. سلول ها به طور منظم و کنترل شده تکثیر می شوند که این کار منجر به رشد و ترمیم بافت های بدن می شود. اما رشد غیر عادی و بیش از حد سلول های غیرطبیعی، تومور نامیده می شود که می تواند خوش خیم یا بدخیم باشد.

تومور خوش خیم و بدخیم یعنی چی؟

تومورها به دو دسته تقسیم می شوند خوش خیم و بدخیم که تومورهای خوش خیم سرطانی نیستند اما تومورهای بدخیم سرطانی اند. 

تومورهای خوش خیم:

این دسته از تومورهای آهسته رشد می کنند و تهاجم به بافت های دیگر نمی کنند یعنی معمولا محدود به قسمت کوچکی از بدن هستند. با این حال این دسته از تومورها عمر افراد را کوتاه نمی کنند با درمان  به موقع قابل کنترل هستند که تنها راه درمان تومورهای خوش خیم جراحی است. البته دسته محدودی از تومورهای خوش خیم ممکن است کشنده باشند؛ در صورتی که در محل های خاصی به وجود بیایند و اختلال در یک اندام حیاتی ایجاد کنند ممکن است منجر به مرگ فرد شوند. اما با این حال اکثر تومورهای خوش خیم منجر به مرگ نمی شوند.

تومورهای بدخیم:

اما برعکس تومورهای خوش خیم، تومورهای بدخیم هستند چرا که این تومورهای از ناحیه محدودی شروع به رشد می کنند اما به سرعت به بافت ها و ارگان های دیگر بدن تجاوز می کنند. سلول های سرطانی ممکن است با جریان خون و یا سیستم لنفاتیک به مناطق دورتری در بدن منتقل شوند. همچنین بخش‌ هایی که به طور طبیعی عهده‌ دار دفاع از بدن هستند مانند سیستم ایمنی بدن قادر به پیشگیری از تقسیم بی ‌رویه نباشند.

انواع سرطان ها را بشناسید

سرطان به سه دسته کارسینوم، سارکوم و لوسمی و لنفوم ها تقسیم می شود. سلول های سازنده پوست، لایه داخلی اعضا و سازنده غدد جز سرطان های کارسینوم قرار می گیرند. به عنوان مثال سرطان پوست، سرطان ریه و سرطان سینه از این دسته سرطان ها هستند. اما    سرطان استخوان یا ماهیچه جز سرطان های بافت همبند هستند از این رو سرطان های استخوان یا ماهیچه را در هر نقطه از بدن سارکوم می گویند. لوسمی و لنفوم ها :شامل سرطان هایی است که از سلول های تشکیل دهنده خون و سلول های ایمنی منشاء می گیرد.

چطور می شود سرطان را درمان کرد؟!

برای درمان سرطان نمی توان یک درمان را به کار گرفت چرا که بسته به نوع سرطان درمان مناسب انتخاب می شود. اما روش های اصلی درمان سرطان عبارتند از:

  • جراحی
  • رادیوتراپی
  • شیمی درمانی
  • هورمون درمانی
  • ژن درمانی

بیش از 200 نوع متفاوت از بیماری سرطان وجود دارد که هر کدام به شیوه های خاص ایجاد می شوند. با این حال، از سرطان می توان رهایی جست زیرا بیش از 40% موارد سرطان قابل پیشگیری هستند و ثلث دیگر بیماران در صورت تشخیص به موقع قابل درمان قطعی می باشند. پس توصیه اکید می شود در صورت بروز علائم، حتما برای تشخیص درست و درمان به موقع به پزشک متخصص مراجعه شود. چرا که عدم درمان به موقع سرطان عواقب جبران ناپذیری را به دنبال دارد.

متاستاز ساز چیست؟

تومورهای بدخیم که سرطانی هستند همان طور که گفته شد تومورهای سرطانی ممکن است اتصال خود را با بافت تومورال از دست بدهند با جریان خون با سیستم لنفاتیک به مناطق دورتری در بدن منتقل شوند و درآنجا رشد کنند و ارگان دیگری از بدن را به سرطان مبتلا کنند. این عمل متاستاز نام دارد که زمانی رخ می دهد که سرطان پیشرفت کرده باشد. در این مواقع درمان سرطان سختتر خواهد شد.

تومورها از سه راه مختلف می توانند به ارگان های دور دست گسترش بیابند:

  • از طریق سیستم گردش خون
  • از طریق سیستم لنفاوی
  • ·       از طریق تنه دیواره به داخل حفره شکم و قفسه سینه

بسته به اینکه سلول سرطانی مربوط به کدام ارگان است، سرطان نامگذاری می‌شود؛ به عنوان مثال اگر کبد آلوده شود سرطان کبد نام دارد و اگر سلول ریوی باشد، سرطان ریه؛ اگر سلول خون باشد، سرطان خون و ....

برای تشخیص سرطان باید چه کار کرد؟

برای تشخیص سرطان، غربالگری لازم است که به بیان دیگر همان چک آپ می شود. غربالگری به مفهوم تشخیص زودرس سرطان در افراد بی علامت است که با این کار حیات بیمار را تضمین می کنیم. البته همه سرطان ها با غربالگری تشخیص داده نمی شوند. مثلا سرطان خون و تومورهای مغزی به طور ناگهانی شروع می شوند. اکنون قطعی‌ترین روش برای تشخیص سرطان ، نمونه‌برداری از بافت فرد مبتلا شده هستند. البته تشخیص اولیه سرطان با آزمایش خون امکان پذیر نیست اما اگر نمونه برداری مثبت باشد آن زمان می توان نتشار سرطان در دیگر بافت‌های بدن را با آزمایش خون چک کرد.

به هرحال انجام برخی از آزمایشات به صورت سالیانه یا هر شش ماه یک بار به بانوان توصیه می شوید. به عنوان مثال:

  • انجام ماموگرافی دوره ای برای تشخیص زودرس سرطان پستان برای خانم های 40 سال به بالا
  • بررسی سیتولوژی پاپ اسمیر برای تشخیص زودرس سرطان گردن رحم بعد از رابطه زناشویی
  • از 50 سالگی به بعد مردان و زنان باید برای سرطان‌های روده‌ بزرگ و راست روده مورد بررسی قرار گیرند. غربالگری افرادی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، از سنین پایین‌تر آغاز می‌شود.

نکته ای درباره سرطان برای بانوان!

بعد از پایان سن بلوغ دختران باید معاینات سینه خود را به صورت ماهیانه انجام دهند و نسبت به آناتومی سینه های خود آگاه باشند.

آیا سرطان بیشتر گریبان گیر افراد سالخورده می شود؟

برخی معتقدند سرطان بیماری‌ای است که بیشتر در افراد سالخورده ایجاد می‌شود. اما خیلی از افراد جوان هم به سرطان مبتلا می‌شوند. برای مثال خانم‌های جوان‌تر خیلی از علائمی را که می‌تواند نشانه سرطان باشد، نادیده می‌گیرند. البته خیلی از خانم‌ها از آقایان هم در انکار بیماری ماهرتر هستند. اینها کسانی هستند که عمدا علائم و نشانه‌های سرطان را نادیده می‌گیرند.

با مشاهده این علائم بهتر است برای اطمینان خاطر به پزشک مراجعه کنید البته این علائم 100 درصد خبر از سرطان نمی دهند اما می توانند علائم مهمی باشند:

  • کاهش وزن بدون ‌دلیل

کاهش وزن بی‌دلیل مثلا 5 کیلو در ماه بدون بالا بردن فعالیت بدنی یا رژیم غذایی حتما باید مورد چکاپ قرار گیرد.

  • نفخ زیاد

اگر این نفخ کردن هر روز برای فرد اتفاق بیفتد و برای چند هفته فرد را آزار دهد، حتما باید با پزشکتان مشورت کنید.

  • تغییرات در سینه

تغییر در وضعیت ظاهر سینه‌ها، نشانه بسیار نگران کننده‌ای است.

  • خونریزی غیرعادی

خونریزی بین زمان عادت ماهیانه بخصوص وقتی عادت ماهیانه‌ منظم است، نیاز به آزمایش و بررسی دارد. خونریزی بعد از رسیدن به یائسگی می‌تواند نشانه سرطان رحم باشد

  • تغییرات پوستی
  • وجود خون در مدفوع

اگر در ادرار یا مدفوعتان خون مشاهده کردید به هیچ وجه تصور نکنید که حتما از بواسیر باشد، بلکه می‌تواند نشانه سرطان روده باشد.

مدت زمان مطالعه : دقیقه